Peidiwch â gadael i fraster flocio’r ddraen y Nadolig hwn

Mae’r corff gwarchod d?r yn annog pawb i sicrhau nad ydynt yn blocio eu draeniau wrth goginio y Nadolig hwn, trwy osgoi arllwys braster a saim i lawr y sinc neu’r t? bach.

Mae tua thraean ohonom yn dal yn ansicr yngl?n â beth y gallwn ei waredu’n ddiogel i lawr y sinc, y t? bach neu’r ddraen, yn ôl ymchwil gan y Cyngor Defnyddwyr D?r.

Ond gallai tua thri chwarter o’r 200,000 o achosion o garthffosydd wedi’u blocio sy’n digwydd yn y DU bob blwyddyn gael eu hosgoi petaem ni’n cofio peidio ag arllwys braster, olew a saim i lawr y ddraen.

Dyna pam mae’r Cyngor Defnyddwyr D?r yn gofyn i bobl gofio’r cyngor – ‘Stopiwch – dim i lawr y sinc!’ – cyn cael gwared ar fraster a grefi twrci y Nadolig hwn.

Dywedodd Diane McCrea, cadeirydd Pwyllgor Cymru y Cyngor Defnyddwyr D?r: “Efallai bod arllwys braster twrci i lawr y sinc neu’r t? bach yn gyfleus, ond fe allai ddifetha’ch Nadolig yn rhwydd.

“Gall y brasterau hyn flocio sinc, draen neu d? bach yn gyflym, gan olygu y byddwch yn gorfod galw cwmni i ymateb mewn argyfwng sy’n debygol o gostio tua £90. Mae hefyd yn costio tua £15 miliwn y flwyddyn i gwmnïau d?r glirio achosion o flocio – a chwsmeriaid fydd yn gorfod talu’r bil yn y pen draw.”

Mae blocio’n cyfrif am fwy na hanner yr achosion o lifogydd o garthffosydd yn y DU, sy’n effeithio ar fwy na 3,000 o adeiladau bob blwyddyn. Ond petaem ni i gyd yn gofalu rhag peidio â rhoi braster, olew a saim yn y system garthffosiaeth, gallai hynny leihau nifer y cwsmeriaid yr effeithir arnynt gan lifogydd, yn ogystal â’r difrod i’r amgylchedd, yn sylweddol.

Dyma brif awgrymiadau’r Cyngor Defnyddwyr D?r ar gyfer cael gwared ar fraster, olew a saim y Nadolig hwn:

• Gadewch i symiau bach o fraster, olew a saim oeri a chrafwch nhw i mewn i gynhwysydd neu bapur newydd cyn eu rhoi yn y bin.

• Cadwch ‘drap braster’ neu gynhwysydd yn y gegin i gasglu braster, olew a saim gwastraff. Bydd llawer o gwmnïau d?r yn rhoi trap braster i chi am ddim.

• Cymysgwch olew coginio â deunydd amsugnol fel deunydd torllwyth cath neu waddodion coffi, ac yna ei daflu i ffwrdd.

A CHOFIWCH – nid rhedeg y tap d?r poeth a defnyddio glanedydd yw’r ateb – mae saim a d?r poeth yn oeri mewn pibellau yn y pen draw ac yn achosi iddynt flocio.

Llifogydd Carthffosydd – y ffeithiau:

• Fel arfer, dim ond pedair modfedd (100mm) o led yw draeniau o’r cartref.

• Os ydych chi’n cael trafferth fflysio’ch t? bach neu’n sylwi bod d?r yn dechrau draenio’n araf neu fod swigod yn dod o waelod eich t? bach, cysylltwch â’ch cwmni carthffosiaeth ac esboniwch y symptomau’n eglur. Peidiwch â cheisio fflysio’r t? bach eto oherwydd y gallai hynny achosi gorlif mewnol.

• Os yw’r broblem wedi codi oherwydd bod nam yn eich draen breifat neu oherwydd ei bod wedi’i blocio, bydd angen i chi hurio contractwr draenio i’w hatgyweirio neu ei chlirio. Mae cwmnïau carthffosiaeth yn gyfrifol am ddadflocio a chynnal a chadw carthffosydd yn unig.

• Os yw carthion wedi dod i mewn i’ch eiddo o garthffos, bydd y cwmni’n anfon rhywun i ymweld â chi cyn gynted â phosibl ac yn helpu i lanhau eich eiddo.

• Mae gennych chi hawl i gael ad-daliad ar eich bil carthffosiaeth blynyddol (hyd at £1,000) am ddifrod i’r tu mewn i’ch eiddo a achoswyd gan lifogydd o garthffos. Ewch i wefan y Cyngor Defnyddwyr D?r www.ccwater.org.uk am fanylion.

• Cofiwch wirio a yw’ch yswiriant cartref yn cynnwys llifogydd o garthffosydd.